Asclepio, Vol 66, No 1 (2014)

Sobre las “tareas de guerra” y el “trabajo de paz”. La Cruz Roja de las Indias Orientales Holandesas entre las guerras coloniales y la Segunda Guerra Mundial


https://doi.org/10.3989/asclepio.2014.05

Leo van Bergen
Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies [KITLV],

Resumen


Tras el fin de las guerras contra Aceh (1873-1907), el dominio holandés sobre la India Oriental Holandesa fue total. La Cruz Roja de las Indias Orientales Holandesas (DEIRC) quedaba a la espera de una nueva tarea: prepararse para proporcionar ayuda en caso de una invasión extranjera. El problema era que el final de las guerras contra las “rebeliones” autóctonas también significaba el fin de la visibilidad de la Cruz Roja y, a juicio de muchos, el final de la perentoriedad de la Cruz Roja. El socorro en guerras contra un adversario real era desde el punto de vista de las relaciones públicas mucho más importante que los preparativos de socorro contra un enemigo desconocido. El “trabajo en tiempo de paz” debía ser la respuesta a este problema, si bien resultó diferente solo de palabra, no de hecho, en relación a los preparativos de socorro en tiempo de guerra. A través del “trabajo en tiempo de paz”, la DEIRC se preparó para las tareas relacionadas con la guerra. Para poder cumplir este último objetivo, la Cruz Roja debía conseguir suficientes médicos, enfermeras y camilleros. Las tareas visibles en tiempo de paz debían suministrarlos. Ello amplió la popularidad de la Cruz Roja y formó a sus voluntarios. Sin embargo, a comienzos de 1942, cuando el ejército japonés invadió las Indias Orientales Holandesas, todo resultó demasiado poco y demasiado tarde.

Palabras clave


Cruz Roja; colonialismo; ayuda humanitaria; Indias Orientales Holandesas; Primera Guerra Mundial; Periodo de Entreguerras

Texto completo:


HTML PDF XML

Referencias


Bakker, H. (1932), "Het Roode Kruis in Ned.-Indië" (The Red Cross in DEI], De Indische Gids, pp. 97-113 (February), 196-211 (March), esp. p. 197.

Bakker, H. (1938), "Het Nederlandsche Roode Kruis" [The DRC]. In: Officieel Gedenkboek. Uitgegeven ter gelegenheid van het 40-jarig regeeringsjubileum van koningin Wilhelmina, Amsterdam, Van Holkema & Warendorf, pp. 819-825.

Van den Berg de Bruyn, J. W. F. A. [1935], Voordracht over Organisatie, Wezen en Doel van het Roode Kruis van Nederlandsch-Indië [Speech on organisation, identity and goal of the DEIRC], without place.

Van den Berg de Bruyn, J. W. F. A. (c. 1935), De Ontwikkeling van het Roode Kruis van Nederlandsch-Indië [The development of the DEIRC], Surabaya.

Van Bergen, Leo (1992), "For our honour and our rights. The Dutch East Indies Red Cross and the Atjeh-war". In: Binneveld, J.M.W.; Dekker, R. (eds.), Curing and insuring. Essays on illness in past times: the Netherlands, Belgium, England and Italy, 16-20th centuries, Rotterdam, Erasmus Publishing, pp. 135-149.

Van Bergen, Leo (1994), De Zwaargewonden Eerst? Het Nederlandsche Roode Kruis en het vraagstuk van oorlog en vrede 1867-1945 [The severely wounded first? The DRC and the question of war and peace], Rotterdam, Erasmus Publishing. PMCid:PMC3479652

Van Bergen, Leo (2004), Een Menslievende en Nationale Taak. Oorlog, kolonialisme en het rode Kruis in Nederlandsch-Indië [A humanitarian and national task. War, colonialism and the Red Cross in the DEI], Soesterberg, Aspekt. PMCid:PMC1691685

Van Bergen, Leo (2011), "Duty leads to right, right leads to duty. Dutch Red Cross, nursing and war 1870-1918". In Eckart, Wolfgang U.; Osten, Philipp (eds.), Schlachtschrecken, Konventionen. Das Rote Kreuz und die Erfindung der Menschlichkeit im Kriege, Freiburg, Centaurus, pp. 67-88. PMid:21999007

Van Bergen, Leo (2013), "Medical care as the carrot: the Red Cross in Indonesia during the war of decolonisation, 1945-1950", Medicine, Conflict and Survival, 29, 3 (July-Sep. 2013), pp. 216-243. http://dx.doi.org/10.1080/13623699.2013.814438

Van Bergen, Leo (in print), "'We only drive off to help the wounded'. Dutch ambulances and medical neutrality, with an emphasis on the Eastern front". In: Craig, Stephen (ed.), Glimpsing Modernity. Medicine and World War I (forthcoming). Best, Geoffrey (1983), Humanity in Warfare. The modern history of the international law of armed conflicts, London, Methuen, 1983 [2nd ed.].

Boissier, Pierre (1985), From Solferino to Tsushima. History of the International Committee of the Red Cross, Geneva, Henry Dunant Institute. PMid:4039569

Van Dijken, R. B.; Helfferich, W. M. G. (1934), "De taak van het Roode Kruis op Java in oorlogstijd en de daaruit voortvloeiende voorbereidende arbeid in vredestijd" [The task of the Red Cross on Java and the originating preparations in peacetimes], Indisch Militair Tijdschrift, 65(2), pp. 1190-1197.

Durand, André (1978), De Sarajevo à Hiroshima. Histoire du Comité International de la Croix Rouge, Geneva, Institut Henry Dunant.

Eckart, Wolfgang U. (1997), Medizin und Kolonialimperialismus Deutschland 1884-1945, Paderborn, Ferdinand Schöningh Verlag.

Eckart, Wolfgang U.; Osten, Philipp (eds.) (2011), Schlachtschrecken, Konventionen. Das Rote Kreuz und die Erfindung der Menschlichkeit im Kriege, Freiburg, Centaurus.

Hutchinson, John F. (1996), Champions of Charity. War and the rise of the Red Cross, Oxford, WestviewPress.

Van der Mandere, Hendrick Ch. G. J. (1927), Gedenkboek. Het Nederlandsche Roode Kruis 1867-1927 [Commemoration album. The DRC], Amsterdam, Van Looy.

Moorehead, Caroline (1998), Dunants Dream. War, Switzerland and the history of the Red Cross, London, HarperCollins. Peverelli, P. (1935), "De taak van het Rode Kruis in oorlogstijd" [The task of the Red Cross in times of war], Geneeskundig Tijdschrift voor Nederlandsch-Indië, 75 (9), pp. 718-728.

Pitteliud, Jean-François (1999) (ed.), Procès-verbaux des séances du Comité international de la Croix Rouge. 17 février 1863 – 28 août 1914, (Gèneve, Société Henry Dunant/CICR. Riesenberger, Dieter (1992), Fu.r Humanität in Krieg und Frieden. Das Internationale Rote Kreuz 1863-1977, Göttingen, Vandenhoeck.

Rombach, J. H. (1992), Nederland en het Rode Kruis [The Netherlands and the Red Cross], Amsterdam, De Bataafsche Leeuw. PMCid:PMC1059605

Ten Siethoff, J. G.. A. (1936), "Het Roode Kruis-congres" [The Red Cross conference], Mededeelingen, (May), pp. 51-54.

Spit, H. J. (1939), "De taak van het Nederlandsch-Indische Rood Kruis in de huidige omstandigheden" [The DEIRC task in contemporary circumstances], Mededeelingen, (Sept.-Nov), pp. 85-88.

Aan de Stegge, Cecile; van Bergen, Leo (2013), "De nieuwe Conventie van Genève (1906) en verpleger Evert Meuleman uit Zwolle" [The new Geneva Convention and nurse Evert Meuleman from Zwolle]. In: Aan de Stegge, Cecile; Van Tilburg, Cornelis (eds.), Helpen en Niet Schaden. Uit de geschiedenis van verpleegkunde en medische zorg, Antwerpen/Apeldoorn, Garant, pp. 31-48.

Tissot van Patot, P. N. (1936), "De recente reorganisatie van de afdeeling Nederlandsch-Indië van de vereeniging 'Het Nederlandsche Roode Kruis' in verband met de haar toebedeelde taak in oorlogstijd" [The recent reorganisation of the society the DRC in connection with the task it has to perform in wartime], Indisch Militair Tijdschrift, 67 (2), pp. 1034-1051.

Wilkens, J. Th., Prae-advies omtrent de vraag In hoeverre is het Roode Kruis in Nederlandsch-Indië gereed voor de oorlogstaak? [Preliminary advice concerning the question: In how far is the Red Cross in the Dutch East-Indies prepared for its war task] (unplublished Red Cross-manuscript, without date [c. 1938]. Library DRC The Hague, nr. 4072).

Wiltens, Andrée H. M.; van Delden, A J. W. (1873), Het Roode Kruis in Nederlandsch-Indië. [The Red Cross in the Dutch East-Indies] Bulletin over Junij en Julij 1873, (Batavia 1873).




Copyright (c) 2014 Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC)

Licencia de Creative Commons
Esta obra está bajo una licencia de Creative Commons Reconocimiento 4.0 Internacional.


Contacte con la revista asclepio.cchs@cchs.csic.es

Soporte técnico soporte.tecnico.revistas@csic.es